Als zzp'er of zelfstandig ondernemer heb je het waarschijnlijk al gemerkt op je eerste belastingaangifte van dit jaar: de zelfstandigenaftrek is flink gedaald. Van 2.470 euro in 2025 naar slechts 1.200 euro in 2026. Dat is een daling van meer dan de helft, en het raakt je direct in de portemonnee.
Wat is er precies veranderd?
De zelfstandigenaftrek was jarenlang een van de belangrijkste fiscale voordelen voor ondernemers. In 2020 stond de aftrek nog op 7.030 euro. Sindsdien bouwt de overheid het bedrag stapsgewijs af, met als doel de fiscale kloof tussen werknemers en zelfstandigen te verkleinen.
De cijfers spreken voor zich:
- 2023: 5.030 euro
- 2024: 3.750 euro
- 2025: 2.470 euro
- 2026: 1.200 euro
- 2027: 900 euro (verwacht)
In de praktijk betekent dit dat je maximale belastingvoordeel in 2026 uitkomt op ongeveer 450 euro (1.200 euro x 37,56%). Ter vergelijking: in 2023 was dat nog bijna 1.900 euro. Dat verschil voel je.
Wie heeft er last van?
Elke ondernemer die voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar en als IB-ondernemer staat geregistreerd. Dat zijn naar schatting meer dan een miljoen zzp'ers in Nederland. Vooral ondernemers met een bescheiden winst voelen de klap het hardst, omdat de aftrek voor hen relatief een groter deel van hun belastbare inkomen vormde.
Ben je net gestart als ondernemer? Dan is het extra belangrijk om hier rekening mee te houden in je financiele planning.
Drie manieren om het verlies te compenseren
De verlaging van de zelfstandigenaftrek is een feit, maar je staat niet machteloos. Er zijn concrete stappen die je kunt zetten.
1. Maximaliseer je andere aftrekposten
De startersaftrek van 2.123 euro bestaat nog steeds. Als je in de eerste vijf jaar van je ondernemerschap zit en in de afgelopen vijf jaar maximaal twee keer deze aftrek hebt gebruikt, kun je er alsnog van profiteren. Daarnaast is de mkb-winstvrijstelling van 12,7% nog intact. Op een winst van 50.000 euro scheelt dat ruim 6.350 euro aan belastbare winst.
2. Investeer slim met de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
De KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek) is een onderbenut voordeel. Bij investeringen tussen 2.801 en 69.764 euro kun je tot 28% van het investeringsbedrag aftrekken. Denk aan een nieuwe laptop, kantoormeubels of bedrijfssoftware. Als je toch van plan was te investeren, is dit het moment.
3. Overweeg een bv-structuur
Voor ondernemers met een winst boven de 100.000 euro wordt een bv steeds aantrekkelijker. Het vennootschapsbelastingtarief van 19% over de eerste 200.000 euro winst kan gunstiger uitpakken dan de inkomstenbelasting. Laat je goed adviseren, want de kosten van een bv (boekhouder, jaarrekening, KvK) moeten wel opwegen tegen het voordeel.
Wat zeggen ondernemersorganisaties?
Uit recent onderzoek van Vereniging ZZP Nederland onder meer dan 2.000 zelfstandigen blijkt dat bijna 90% bewust heeft gekozen voor het ondernemerschap. Toch maakt de snelle afbouw van de zelfstandigenaftrek veel van hen ongerust. De organisatie pleit voor een geleidelijker overgang en betere compensatie via andere regelingen.
Het ondernemersvertrouwen steeg in het eerste kwartaal van 2026 weliswaar naar -1,8 (een verbetering ten opzichte van -4,0 een kwartaal eerder), maar de fiscale veranderingen drukken op het sentiment. Veel zzp'ers vragen zich af of het nog wel loont om zelfstandig te werken.
Een goed ondernemingsplan helpt je om deze veranderingen op te vangen en vooruit te plannen.
De grotere context
De afbouw past in een bredere trend. De overheid wil het verschil in belastingdruk tussen werknemers en zelfstandigen verkleinen. Waar een werknemer premies betaalt voor arbeidsongeschiktheid, ziekte en pensioen, dragen veel zzp'ers hier niet aan bij. De lagere zelfstandigenaftrek is bedoeld om dat 'eerlijker' te maken.
Tegelijkertijd werkt het kabinet aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Die moet rond 2027 ingaan en kost naar schatting 150 tot 200 euro per maand. Tel dat op bij de lagere aftrek, en het totaalplaatje verandert aanzienlijk.
Wat kun je nu doen?
De belangrijkste stap is simpel: neem nu de tijd om je financien door te rekenen. Vraag je boekhouder om een actuele belastingprognose voor 2026 en kijk waar je kunt optimaliseren. Wacht niet tot december, want sommige aftrekposten vereisen dat je voor het einde van het jaar investeert.
De zelfstandigenaftrek mag dan dalen, je ondernemerschap hoeft dat niet te doen. Met de juiste kennis en een beetje planning kun je de financiele impact beperken. En wie weet, misschien is dit het duwtje dat je nodig had om je bedrijf te schalen naar het volgende niveau.