De Europese Centrale Bank verhoogde de rente op 10 september naar 2,50 procent, de vierde stap omhoog dit jaar. Voor spaarders is dat goed nieuws. Voor iedereen die deze winter een bedrijfslening wil afsluiten of herfinancieren, betekent het vooral: duurder. En dat raakt precies het moment waarop veel mkb-bedrijven juist willen investeren in personeel, voorraad of nieuwe apparatuur.
De rente staat nu op 2,50 procent, en dat voel je in je aflossing
Vier renteverhogingen in een jaar tijd klinkt technisch, maar de rekensom is simpel. Banken leggen op de ECB-basisrente een eigen opslag van gemiddeld 1,5 tot 3 procent voor gevestigde bedrijven met een solide track record. Ben je starter of heb je een hoger risicoprofiel, dan kom je al snel op een effectieve rente van 6 tot 9 procent uit. Bij alternatieve financiers, denk aan factoring of kredietverstrekkers buiten de bank om, lopen de tarieven zelfs op tot 15 procent, met als tegenprestatie een snellere goedkeuring en minder papierwerk.
Concreet: een lening van 150.000 euro die vorig jaar tegen 5 procent liep, kost bij 7 procent al ruim 3.000 euro extra rente per jaar. Op een looptijd van vijf jaar tikt dat flink aan. Wie nu een lopende lening moet herfinancieren, merkt dat het eerste gesprek met de bank een ander gesprek is dan een jaar geleden. Het volgende ECB-besluit valt op 29 oktober, en analisten houden er rekening mee dat de rente in december nog een keer omhoog kan als de inflatie in de eurozone boven de 2 procent blijft hangen.
Waarom banken nu extra kritisch kijken
Een hogere rente verandert niet alleen de prijs van een lening, maar ook de manier waarop banken naar je aanvraag kijken. Kredietcommissies rekenen met een hogere dekkingsgraad: kun je de rente en aflossing ook betalen als de omzet tegenvalt? Bedrijven die de afgelopen jaren juist hebben geïnvesteerd in een gezonde buffer staan hier sterker voor, al is een dikke buffer op de bank ook geen doel op zich. Wie geld op de plank laat liggen uit voorzichtigheid, betaalt daarmee indirect ook mee aan deze duurdere financieringsmarkt: cash die niet rendeert, terwijl leningen duurder worden.
Het CBS meldde deze zomer dat het slagingspercentage voor mkb-financieringsaanvragen juist is gestegen, van 51 procent in 2019 naar 55 procent in 2025. Minder bedrijven vragen financiering aan, maar wie het wel doet, is beter voorbereid en komt er vaker doorheen. Een goed onderbouwd plan met heldere cijfers weegt dus zwaarder dan ooit, zeker nu banken bij twijfel liever een extra vraag stellen dan een risico nemen.
De KVK gaat je voortaan actief op weg helpen
Nieuw is dat de Kamer van Koophandel een grotere rol krijgt in de zoektocht naar financiering. Op 10 september is het rapport van Menno Snel, de landelijke gezant voor mkb-financiering, overhandigd aan minister Beljaarts van Economische Zaken. De KVK gaat, samen met de Nederlandse Vereniging van Banken, Stichting MKB Financiering en RVO, als onafhankelijke gids optreden voor ondernemers die een financiering tot een miljoen euro zoeken. Via de KVK FinancieringsGids beantwoord je een aantal vragen over je situatie en krijg je een overzicht van passende opties, van bancair krediet tot crowdfunding.
Dat initiatief is niet toevallig. Uit onderzoek blijkt dat vooral vrouwelijke ondernemers achterblijven: 35 procent van hen rondt een financieringsaanvraag succesvol af, tegen 47 procent van de mannelijke ondernemers, vooral omdat ze minder vaak überhaupt een aanvraag indienen. Een onafhankelijk startpunt waar je zonder verkoopdruk je opties op een rij krijgt, kan die drempel verlagen, en dat geldt evengoed voor ondernemers die simpelweg door de bomen het bos niet meer zien in het huidige financieringslandschap.
Alternatieve routes worden interessanter
Met bankfinanciering die duurder wordt, verschuift de aandacht logischerwijs naar alternatieven. Steeds meer mkb-bedrijven vinden hun financiering al buiten de traditionele bank om, via crowdfunding, kredietunies of asset-based financiering waarbij voorraad of machines als onderpand dienen. Die routes zijn niet per se goedkoper, maar wel vaak sneller en met minder eisen vooraf, wat aantrekkelijk is als je snel wilt schakelen.
Eind 2024 stond er volgens De Nederlandsche Bank ruim 122 miljard euro aan mkb-financiering uit, waarvan ongeveer 110,5 miljard via banken en 11 miljard via niet-bancaire financiers. Dat laatste bedrag groeit gestaag, en met de huidige rentestand ligt het voor de hand dat die verschuiving doorzet. Wie zijn marge nu al onder druk voelt staan door hogere kosten, doet er goed aan om de eigen marge scherp in de gaten te houden voordat er ook nog eens duurdere financiering bij komt.
Wat je deze maand het beste kunt doen
Wacht niet tot je een lening nodig hebt om je financiële huiswerk te doen. Een paar concrete stappen die nu lonen:
- Reken door wat een rente van 7 of 8 procent betekent voor je maandlasten, ook op een bestaande lening die je ooit moet herfinancieren.
- Vergelijk minimaal twee financieringsvormen naast je huisbank, bijvoorbeeld een asset-based lening of crowdfunding.
- Gebruik de nieuwe KVK FinancieringsGids als onafhankelijk vertrekpunt voordat je in zee gaat met de eerste partij die zich aanbiedt.
- Bouw je aanvraag op met actuele cijfers, banken belonen een goed onderbouwd plan nu zwaarder dan een jaar geleden.
Of de rente op 29 oktober stabiel blijft of verder stijgt, je staat sterker als je vandaag al weet welke opties je hebt en wat ze je werkelijk kosten.